Prawdziwy smak PRL-u jak zrobić blok czekoladowy jak dawniej?
- Podstawą autentycznego bloku są prawdziwe masło (min. 82% tłuszczu), pełnotłuste mleko w proszku, cukier, gorzkie kakao i woda.
- Kluczowe dla charakterystycznej, lekko "piaskowej" konsystencji jest pełnotłuste mleko w proszku (np. "niebieskie"), dodawane do przestudzonego syropu.
- Najczęściej dodaje się pokruszone herbatniki "Petit Beurre", rodzynki, orzechy, suszone śliwki lub morele.
- Aby uniknąć twardego bloku, nie gotuj syropu zbyt długo i nie dodawaj mleka w proszku do gorącej masy.
- Zbyt miękki blok to często wynik użycia margaryny lub za małej ilości mleka w proszku/suchych dodatków.
- Blok czekoladowy był popularnym deserem w PRL ze względu na ograniczoną dostępność czekolady i prostotę wykonania.
Dlaczego tęsknimy za blokiem z czasów PRL? Krótka historia kultowego deseru
Blok czekoladowy to coś więcej niż tylko deser to kawałek historii, symbol zaradności i słodkiej przyjemności w trudnych czasach. W okresie PRL, gdy prawdziwa czekolada była towarem luksusowym i trudno dostępnym, kreatywność w kuchni kwitła. Blok czekoladowy, przygotowywany z ogólnodostępnych składników, stał się odpowiedzią na pragnienie czegoś słodkiego i czekoladowego. Był prosty w wykonaniu, tani i co najważniejsze uwielbiany przez wszystkich. Dla wielu z nas to właśnie ten smak budzi najsilniejsze, nostalgiczne wspomnienia z dzieciństwa, przenosząc nas do czasów beztroski i domowego ciepła.
Co decyduje o autentyczności? Różnice między blokiem "jak u mamy" a nowoczesnymi wersjami
Kiedy mówimy o autentycznym bloku czekoladowym, mam na myśli ten, który smakował dokładnie tak, jak u mamy czy babci. To nie jest deser, który można łatwo zastąpić nowoczesnymi wariacjami. Jego unikalny smak i charakterystyczna, lekko "piaskowa" konsystencja wynikają z konkretnych składników i sposobu przygotowania. W przeciwieństwie do współczesnych deserów, które często bazują na drogich czekoladach czy egzotycznych dodatkach, tradycyjny blok opiera się na prostocie. Kluczowe są tu: prawdziwe masło, pełnotłuste mleko w proszku i gorzkie kakao. To one tworzą tę niepowtarzalną bazę, która odróżnia go od wszelkich prób unowocześnienia i sprawia, że jest tak wyjątkowy.
Sekret tkwi w składnikach: skompletuj idealną bazę
Masło czy margaryna? Ostateczne starcie w walce o smak
Jeśli chcesz, aby Twój blok czekoladowy smakował dokładnie tak, jak ten z dzieciństwa, musisz postawić na prawdziwe masło. To absolutna podstawa! Mówię tu o maśle o zawartości tłuszczu minimum 82%. To właśnie ono nadaje blokowi odpowiednią kremowość, głębię smaku i pozwala mu prawidłowo zastygnąć. Wiem, że w czasach PRL często używano margaryny, ale jeśli zależy Ci na jakości i konsystencji, unikaj jej. Margaryna, zwłaszcza ta o niższej zawartości tłuszczu, sprawi, że blok będzie zbyt miękki, może się nie związać i po prostu nie będzie smakował tak, jak powinien.
Jakie mleko w proszku wybrać, by blok nie miał grudek? (Wskazówka: kolor opakowania ma znaczenie)
Mleko w proszku to drugi, równie ważny składnik, który decyduje o charakterystycznej, lekko "piaskowej" konsystencji bloku. Tutaj nie ma miejsca na kompromisy potrzebujesz pełnotłustego mleka w proszku. Często jest ono sprzedawane w niebieskich opakowaniach, stąd moja wskazówka o kolorze. To właśnie ono najlepiej się rozpuszcza i idealnie wiąże masę, tworząc tę pożądaną teksturę. Stanowczo odradzam używanie mleka odtłuszczonego lub granulowanego. Te rodzaje mleka znacznie gorzej się rozpuszczają, co niemal gwarantuje powstanie nieprzyjemnych grudek w masie, a tego przecież chcemy uniknąć.
Prawdziwe kakao, a nie napój kakaowy: klucz do głębi smaku
Aby Twój blok czekoladowy miał głęboki, intensywny i prawdziwie czekoladowy smak, musisz użyć gorzkiego kakao. Mówię tu o kakao w proszku, bez dodatku cukru czy innych słodzików. Pamiętam, że wiele osób myli kakao z napojami kakaowymi, które są już słodzone i często zawierają mniej czystego kakao. Te słodzone mieszanki nie oddadzą pożądanego, intensywnego smaku czekolady, a jedynie sprawią, że blok będzie mdły i pozbawiony charakteru. Postaw na dobrej jakości gorzkie kakao, a różnicę poczujesz od razu.Klasyczne dodatki, które muszą się w nim znaleźć: herbatniki, bakalie i co jeszcze?
Blok czekoladowy to nie tylko baza, ale i bogactwo dodatków, które nadają mu tekstury i urozmaicają smak. Oto te, które uważam za absolutnie klasyczne i niezbędne:
- Pokruszone herbatniki: Najlepiej sprawdzą się te typu "Petit Beurre". Dają blokowi przyjemną chrupkość i są podstawą jego struktury.
- Rodzynki: Dodają słodyczy i lekkiej wilgoci, świetnie komponując się z gorzkim kakao.
- Suszone śliwki lub morele: Pokrojone w mniejsze kawałki, wprowadzają owocową nutę i ciekawą teksturę.
- Orzechy: Włoskie lub laskowe, lekko posiekane, wzbogacają smak i dodają chrupkości.
Niektórzy lubią dodać również kandyzowaną skórkę pomarańczową, która świetnie podbija czekoladowy smak, ale to już kwestia osobistych preferencji. Ja zawsze stawiam na te cztery podstawowe dodatki.
Przepis na blok czekoladowy krok po kroku: odtwórz smak dzieciństwa
Krok 1: Przygotowanie idealnie gładkiego syropu kakaowego
Zaczynamy od bazy, czyli syropu kakaowego. W garnku z grubym dnem umieść masło, cukier, wodę i gorzkie kakao. Podgrzewaj na średnim ogniu, cały czas mieszając, aż masło się rozpuści, cukier całkowicie się rozpuści, a masa zacznie delikatnie bulgotać. Gotuj przez około 2-3 minuty, ciągle mieszając, aby składniki dobrze się połączyły i syrop stał się gładki. Pamiętaj, aby nie gotować go zbyt długo, bo może to wpłynąć na twardość bloku. Po zagotowaniu, zdejmij garnek z ognia i odstaw syrop do lekkiego przestudzenia. Musi być ciepły, ale nie wrzący to klucz do sukcesu w kolejnym kroku.
Krok 2: Najważniejszy moment: jak i kiedy dodać mleko w proszku?
To jest ten moment, który może zadecydować o sukcesie lub porażce Twojego bloku. Kiedy syrop lekko przestygnie (powinien być nadal ciepły, ale nie parzący), zacznij dodawać mleko w proszku. Rób to stopniowo, partiami, i energicznie mieszaj, najlepiej trzepaczką, aby zapobiec powstawaniu grudek. Absolutnie nie dodawaj mleka w proszku do gorącego syropu! Gorący syrop spowoduje, że mleko się zważy, a masa będzie grudkowata i nieapetyczna. Mieszaj cierpliwie, aż całe mleko w proszku zostanie wchłonięte, a masa będzie gładka i jednolita. Powinna mieć konsystencję gęstego kremu.
Krok 3: Mieszanie z dodatkami: jak uzyskać idealną proporcję?
Gdy masz już gładką bazę, czas na ulubione dodatki. Do masy dodaj pokruszone herbatniki oraz wybrane bakalie i orzechy. Ja zazwyczaj używam około 200-250g herbatników i po 50g rodzynek, suszonych śliwek i orzechów. Ważne jest, aby dobrze wymieszać wszystkie składniki, tak aby dodatki równomiernie rozprowadziły się w masie. Masa powinna być gęsta i zwarta, ale jednocześnie na tyle plastyczna, by dało się ją łatwo formować. Jeśli wydaje Ci się zbyt sucha, możesz dodać odrobinę ciepłej wody lub mleka, ale bardzo ostrożnie, łyżeczka po łyżeczce.
Krok 4: Formowanie i chłodzenie, czyli test cierpliwości
Przygotuj formę, najlepiej keksówkę, i wyłóż ją papierem do pieczenia, zostawiając dłuższe brzegi, by łatwiej było wyjąć blok. Przełóż masę do formy i mocno ją ugnieć, dociskając łyżką lub dłonią. Im lepiej ugnieciesz, tym bardziej zwarty będzie blok i tym łatwiej będzie go kroić. Po uformowaniu, przykryj formę folią spożywczą i wstaw do lodówki. To jest ten moment, w którym musisz uzbroić się w cierpliwość. Blok potrzebuje kilku godzin, a najlepiej całej nocy, aby prawidłowo zastygł i nabrał idealnej konsystencji. Nie próbuj go kroić wcześniej, bo może się kruszyć.
Najczęstsze błędy, przez które twój blok się nie udaje
Dlaczego mój blok jest twardy jak kamień? Analiza przyczyn
Jeśli Twój blok czekoladowy jest twardy i kruchy jak kamień, najprawdopodobniej popełniłaś jeden z dwóch błędów. Pierwszym i najczęstszym jest zbyt długie gotowanie syropu kakaowego. Im dłużej gotujesz masę, tym więcej wody odparowuje, a cukier krystalizuje się, co prowadzi do utwardzenia bloku. Drugą przyczyną może być dodanie zbyt dużej ilości suchych dodatków (herbatników, bakalii) w stosunku do płynnej masy. Aby tego uniknąć, ściśle trzymaj się czasu gotowania syropu (maksymalnie 2-3 minuty) i zachowaj odpowiednie proporcje składników.
Pomocy, blok nie chce zastygnąć! Co poszło nie tak?
Zbyt miękki lub wręcz lejący się blok to frustrujący problem, ale na szczęście łatwy do zidentyfikowania. Najczęstszą przyczyną jest użycie margaryny zamiast masła. Margaryna ma inną strukturę tłuszczową i często niższą zawartość tłuszczu, co uniemożliwia prawidłowe zastygnięcie. Inne powody to zbyt mała ilość mleka w proszku lub niewystarczająca ilość suchych dodatków. Mleko w proszku i herbatniki są kluczowe dla związania masy. Upewnij się, że używasz pełnotłustego masła i odpowiedniej ilości mleka w proszku, a także nie oszczędzaj na herbatnikach to one nadają blokowi strukturę.
Jak uratować masę, w której porobiły się grudki?
Grudki w masie bloku czekoladowego to zazwyczaj efekt dodania mleka w proszku do zbyt gorącego syropu lub użycia niewłaściwego rodzaju mleka (np. odtłuszczonego, granulowanego, które gorzej się rozpuszcza). Jeśli masa jest już grudkowata, możesz spróbować ją uratować, przecierając ją przez sitko, ale to dość pracochłonne i nie zawsze daje idealny efekt. Czasami można też spróbować podgrzać masę bardzo delikatnie w kąpieli wodnej i intensywnie mieszać, ale to ryzykowne, bo łatwo o zważenie. Najlepszą metodą jest prewencja zawsze dodawaj mleko w proszku do przestudzonego syropu, partiami i energicznie mieszając.Przechowywanie bloku czekoladowego: jak zachować jego świeżość?
Gdzie trzymać blok, żeby nie stracił idealnej konsystencji?
Aby blok czekoladowy zachował swoją idealną konsystencję i świeżość, zawsze przechowuj go w lodówce. Niska temperatura sprawia, że tłuszcz w maśle twardnieje, a blok staje się zwarty i łatwy do krojenia. Ważne jest również, aby szczelnie owinąć go folią spożywczą lub umieścić w zamkniętym pojemniku. Zapobiegnie to wysychaniu bloku i wchłanianiu zapachów z lodówki, dzięki czemu będzie smakował doskonale przez kilka dni.
Przeczytaj również: Dekorowanie tortu czekoladowego: Od owoców po drip cake inspiracje
Czy blok czekoladowy można mrozić?
Tak, blok czekoladowy można mrozić, co jest świetnym rozwiązaniem, jeśli przygotujesz większą porcję lub chcesz mieć deser "na zapas". Przed zamrożeniem, pokrój blok na porcje lub zostaw w całości, a następnie szczelnie owiń folią spożywczą i włóż do woreczka strunowego lub pojemnika. W zamrażarce blok może być przechowywany nawet do 2-3 miesięcy. Po rozmrożeniu w lodówce, jego tekstura może być nieco bardziej krucha niż świeżego bloku, ale smak pozostanie bez zarzutu. To praktyczny sposób na cieszenie się smakiem PRL-u, kiedy tylko masz na to ochotę.
